Un relè l’è un dispusitif de cuntrol eletronich furmà de un sistèm de cuntrol e de un sistèm cuntrulà; l’è comunement duperà in di circuiti de cuntrol automatich. La sò funziun l’è de funziunar cuma un “interruttur automatich” che dupera una curent piscinina per cuntrular una curent püsee grand. Donca, al giœga dei ròlle comè la regolazion automatega, la protezion de la segureza e la commutazion del circuit. I relè di machin funzionan sül stess principi, anca se g’he sun tanti tip diferent; parlem di funziun specifich di relè automobilistich sotta.
En parolles semplis, el mutur de avviament g’ha bisogn de una curent volta per funziunar. Se la ciaf de accensiun l’era duperada per cuntrular diretament el mutur de avviament, che vœur dì che la volta curent la passava de la ciaf al avviament, el grupp di ciaf g’havaria de vèss grand e ingombrant per resister ai frequent surtensiun de volta curent senza brüsar.
Inolter, sarèsen necesari cavi spess per culegà la bateria, la ciaf e el mutur de avviament, rendend el sistèm minga rentable, inaffidabil e dificil de mantegnir. Per dacch rispòsta, l’è stà inventà el relè de avviament; permett a la current de partenza de fluir diretament de la bateria al mutur de partenza travers del relè, cuntrulada ancamò de la chiave. La curent de cuntrol che pasa travers de la chiave l’è piscinina e i cavi sun suttil, che sluunga la durada de la chiave.
In de la magiur part di automòbil, i relè pœden vèss truvà dervind sultant el cofano e truvand la scatola del relè. I relè de cuntrol sun duperà per vari sistèmi de veicul, cuma lüs, tergicristalli, el mutur de avviament, l’aria condizionada, i sedi elètrich, i paraurt elètrich, i sistèmi de frenagg antibloccagg (ABS), el cuntrol de la suspensiun e i sistèmi audio.
I relè de cuntrol funziunan rispundend a segnai specifich de input, cuma quantità eletrich, magnetich, termich o ottich, denter di luur sistèmi de cuntrol. Quant chesti input rivan a un cert limit, la quantità cuntrulada in del circuito de output (el sistema cuntrulà) la passa bruscament de zeru a un valur fiss o de un valur fiss a zeru, cunsentent inscì el cuntrol, la pruteziun, la trasmisiun del segnal e i funziun de commutaziun. La capacità de cuntrular una grand curent cun una curent piscinina l’è la carateristich distintiva de un relè de cuntrol.
I relè per i machin sun suget a rigoros requisit tecnich perché g’han de funziunar en sit dificil caraterizà de vibraziun, temperadür estrem (volt e bas), ümidità e esposiziun a element corrusif cuma oli, sal e aqua. G’han de ofrir una lunga durada, volta afidabilità, dimensiun cumpatt e bass consum de energia, e in del stess temp respetar i standard per la cumpatibilità eletromagnetich, el ritardament de la flama e i temp de rispòsta rapida. Chestu l’è un cas classich de prestaziun esigent senza furnir el carburant necesari, spetand che el cavall corr senza lassal pascülar. Però, cuma relè de cuntrol del automobil, sun duperà per sudisfar chesti dumand.
Ciapam, par esempi, el relè de cuntrol del lüs di automobil comun; chesti vegnen en configuraziun a tri pin, a quater pin e a ciinch pin. Cuntrolan vari sistèm, cuma i fari, i luci del parchegg e i luci del grupp di strüment, i segnai de girada, i luci de posterior, i luci di fren, i luci de marcia indrée, i luci antinebbia e l’illuminaziun interna de la cabina. Quand l’interruttur de cumbinaziun l’è impostà sü la posiziun “Far ON”, el circuit de cuntrol del relè (en particular la bobina eletromagnetich) l’è alimentà, creand un camp magnetich. Chestu fà sì che i cuntatt de la lega se saran istantaneament, cunsentend a la current de passà travers el circuit cuntrulà e de accender i fari. Al cuntrari, quand l’interruttur l’è girà sü “Far OFF”, l’alimentaziun l’è tajada; el camp magnetich cullass, fasend separar subit i cuntatt de la lega e interrumpend la curent, spegnend inscì i fari.
Anca se i relè mecanich sunt ancamò el standard in di aplicaziun per i machin incœu, l’industria l’è drée a spustà gradualment vers i relè a stat solid. L’affidabilità l’è fundamental per i relè; un guast pœu disabilità istantaneament el compunent del sistèm asocià o anca render inoperabil tüt el veicul. Par esempi, un relè de avviament diferent permett minga al mutur de avviar eletricamente; anca se un relè de avviament custa sultant una quantità piscinina, despess pooch püsee de des yuan, el veicul pœu minga funziunar cuma l’è senza de lù.